Softwareprogramma’s worden bijna nooit helemaal door één persoon of organisatie ontwikkeld. Wanneer meerdere ontwikkelaars samenwerken aan software en deze developers niet een contractuele relatie hebben, ontstaan er vaak praktische én juridische vragen.
Een belangrijk maar vaak onderschat punt is het auteursrecht: waar ligt het auteursrecht op de gezamenlijk ontwikkelde code? Wie precies de rechthebbende is, heeft grote gevolgen als de software verder wordt ontwikkeld en met name op het moment dat de software commercieel geëxploiteerd gaat worden. In deze blog gaan we verder op dit onderwerp in.
De hoofdregel in het auteursrecht
De hoofdregel in het auteursrecht is dat het auteursrecht op een werk toekomt aan de persoon die het werk gemaakt heeft. Als je een stuk code schrijft, ben jij in principe de auteursrechthebbende voor dat stukje code en bepaal jij of je dit exploiteert of niet.
Als er meerdere mensen hebben meegewerkt aan het eindproduct -de software- en deze mensen geen contractuele relatie hebben, dan is dit lastiger. In zo’n geval moet je twee situaties goed uit elkaar halen om te bepalen hoe de auteursrechtelijke situatie juridisch gezien in elkaar zit.
De twee situaties:
- Deelbaar auteursrecht
- Ondeelbaar auteursrecht
Deelbaar auteursrecht versus ondeelbaar auteursrecht
1. Deelbaar auteursrecht
Als een creatie deelbaar is, is er sprake van een combinatie van (losse) auteursrechtelijk beschermde werken, denk aan:
- Een film met bijbehorende muziek,
- of een fotoboek met werken van verschillende fotografen. Elk deel (een foto) kan gescheiden worden van het geheel (het fotoboek) en heeft losstaande waarde.
In het kader van softwareontwikkeling kan je denken aan aparte modules of een front-end developer die de gebruikersinterface ontwikkelt, terwijl een back-end developer de API’s en database-koppelingen schrijft. In het geval van een deelbaar werk rust het auteursrecht bij de afzonderlijke makers, ieder voor hun eigen onderdeel.
Let op: het gaat hier om auteursrechtelijke waarde (met andere woorden: zijn er creatieve keuzes gemaakt bij het creëren van het gedeelte) en niet om economische waarde.
2. Ondeelbaar auteursrecht
Als een creatie daarentegen ondeelbaar is, kan niet concreet worden aangewezen welke individuele auteur welk gedeelte heeft gemaakt. Dit is bijvoorbeeld zo bij:
- Muziek die door verschillende artiesten is gecomponeerd,
- of als twee ontwikkelaars elkaars bugs oplossen en gedeelten van elkaars code herschrijven.
De creatieve bijdrage van de één kan dan niet gescheiden worden van de bijdrage van de ander. Hierdoor ontstaat er een gezamenlijk auteursrecht op elke bijdrage – je wordt samen auteursrechthebbende. Een belangrijke voorwaarde is wel dat elke bijdrage auteursrechtelijk beschermd kan worden.
Samen software ontwikkelen
De vraag of een werk deelbaar is of niet, bepaalt waar het auteursrecht op de individuele bijdragen ligt. Het geheel (alle bijdrages samen, dus bijvoorbeeld het fotoboek) kan ook via het auteursrecht beschermd worden.
Op het geheel rust eigenlijk altijd een gezamenlijk auteursrecht van alle personen die bijdragen aan het geheel, al is contractuele afwijking mogelijk. Bij software rust op het complete programma een gezamenlijk auteursrecht voor alle ontwikkelaars en per onderdeel/module moet gekeken worden of deze deelbaar of niet is.
Gevolg van gezamenlijk auteursrecht
Zoals je ziet, verschilt het bij gezamenlijke softwareontwikkeling waar precies het auteursrecht komt te liggen. Voor exploitatie van software waarop een gezamenlijk auteursrecht rust, is de toestemming van alle auteursrechthebbenden nodig.
Dit kan in de praktijk erg vervelend uitpakken, bijvoorbeeld als één van de rechthebbenden geen toestemming geeft aan de exploitatie van de software of een specifieke module. Exploitatie of uitoefening van het gemeenschappelijke auteursrecht moet dus altijd door alle rechthebbenden samen. Handhaving (optreden tegen inbreuken) kan echter door elke rechthebbende afzonderlijk.
Belang van goede afspraken
Zolang software alleen voor interne of persoonlijke doeleinden wordt gebruikt, blijven auteursrechtelijke vragen vaak onder de radar. Zodra er echter sprake is van commerciële exploitatie, een investeerder die instapt of ontwikkelaar die het project verlaat, kan het ontbreken van duidelijke afspraken leiden tot vertraging, conflicten of zelfs juridische procedures.
Wie mag namelijk beslissen of de software wordt verkocht of gelicentieerd? Wat gebeurt er als één ontwikkelaar niet instemt met de gekozen koers? En hoe gaat men om met een ontwikkelaar die het project verlaat, maar zijn deel van de code wil meenemen?
Het is daarom verstandig om in een vroeg stadium duidelijk afspraken te maken wie de auteursrechten op welke gedeeltes precies krijgen of hoe gezamenlijke rechten worden uitgeoefend.
Advies of hulp nodig?
Gezamenlijk software ontwikkelen is waardevol en vaak noodzakelijk voor innovatieve projecten, maar juist doordat meerdere personen bijdragen, is het belangrijk om stil te staan bij de vraag waar het auteursrecht ligt. Zo voorkom je onnodige discussies en mitigeer je juridische risico’s in een later stadium.
Onze juristen van De IT-Jurist helpen je op twee manieren:
1. We leggen de spelregels helder vast (vóór én tijdens de ontwikkeling) in duidelijke afspraken die werken in de praktijk.
2. We maken een logische verdeling van rechten, zodat iedereen weet wat wel en niet mag met de software en de code.
Twijfel je of jouw afspraken juridische risico’s echt afdekken, of loop je met je mede-ontwikkelaars vast? Neem contact op voor advies op maat. Neem contact op voor advies op maat.
Of lees meer informatie over ‘onze expertises‘